જલસાઘર છે આ આઈનામહેલ

bhuj_aina_mahal_001
કચ્છની મુલાકાતે હો તો ભુજ તો યાદી પર હોવાનું જ .. ભુજમાં જોવાલાયક સ્થળમાં બહુ ગાજેલો વિજયવિલાસ પેલેસ તો ખરો જ . બહુ ગાજેલો એટલે કહ્યું કે આમિર ખાનની લગાન અને હમ દિલ દે ચુકે સનમના થોડા શોટ્સ અહીં ફિલ્માવાયા હતા. ખરેખર તો મહેલની જેવી જાળવણી થવી જોઈએ એવી તો હરગીઝ થઇ નથી. એમાં પણ 2001માં આવેલા કચ્છના ભૂકંપે તો હાલત વધુ ખરાબ કરી હશે એવું ધરી લેવું પડે. વિજય વિલાસ પેલેસમાં બીજો માળ રાજવી દ્વારા હજી વપરાશમાં લેવાતો હોવાથી મુલાકાતી માટે બંધ છે. પણ સૌથી વરવી હાલત તો સામે રહેલા પ્રાગ મહેલની છે. ભૂકંપે એની હાલત એટલી દયનીય કરી નાખી છે કે એ મુલાકાતી માટે બંધ કરી દેવાયો છે.
જોવા જેવી લિજ્જત તો વિજયવિલાસ પહેલાના આઈના મહેલની છે. એકવાર સમયનો અભાવ હોય તો પણ આઈના મહેલ ચૂકવા જેવો નથી. મોટાભાગના સહેલાણી એનું કદ અને બાહરી દેખાવ જોઈને અંદર જવાની તસ્દી લેતા નથી. એ લોકોને ખબર નથી કે એમને શું જોવાનું ગુમાવ્યું છે. 18મી સદીમાં બનેલો મહેલ ખરેખર તો ઈન્ડો વેસ્ટર્ન શૈલીનો ફ્યુઝન છે. પરંતુ ડોક્યુમેન્ટેશન પ્રમાણે 1761માં નિર્માણ થયેલો આ મહેલ કોઈ વિદેશી આર્કિટેક્ટે નથી બાંધ્યો બલ્કે ત્યારના રાજવી રાવ લખપતજીએ કોઈ વિદેશી આર્કિટેક્ટને રોકીને નહીં બલ્કે સ્થાનિક મિસ્ત્રી કહેવાય તેવા રામસિંહ માલમને જવાબદારી સોંપી હતી.01_1443940886
280 વર્ષ જૂનો મહેલ ખરેખર ભવ્ય છે. સાચૂકલો આઈના મહેલ , જ્યું જુઓ ત્યાં સોને રસાયેલાં આઈનાથી લઇ કારીગીરીનો સ્પર્શ છે. મહારાજાનો શયનખંડ સહેલાણી માટે ખુલ્લો છે. લો લેવલ પલંગના નક્કર સોનાના પાયા સૌથી મોટું જોણું સમજાય છે, પણ ખરેખર તો જોવા જેવી વાત કલારસિકતાના પૂરાવાઓની છે.
રાજવી ખરેખરા અર્થમાં કલારસિક હશે એનો પુરાવો આપવા છે નિર્માણ થયેલો એક ખાસ સંગીત વિભાગ . વચ્ચે રાજા અને વાદ્યકારો, નર્તકી માટેની જગ્યા અને એની ચારે તરફ ફુવારા જે અમને મળેલી માહિતી પ્રમાણે આજે પણ વર્કિંગ કન્ડિશનમાં છે.

દિવાલો આઈનામઢી હોય એટલી ઓળખ પૂરતી નથી , જ્યાં જુઓ ત્યાં ઓરિજિનલ સ્ટેઇન્ડ ગ્લાસ , રંગીન કાચનો ઉપયોગ થયો છે. આરસપહાણની કાલા કારીગીરી પર મોટાભાગના આઈના ગોલ્ડપ્લેટેડને હવે સમયના ઘસરકા લાગ્યા જરૂર છે પણ પ્લેટિંગ સોનાનું હોવાથી એમની ખૂબસૂરતી થોડી ઝાંખી પડી છે જરૂર છે પણ ગરિમાપૂર્ણ રહી છે. આયનામહલના થીમ પ્રમાણે આખા વાતાવરણને ઉજાસથી ભરી દેવા માટે માત્રને માત્ર એક દીપક કે મીણબત્તી જરૂરી બનતી . એક દીવાના પ્રકાશથી આખો મહેલ ઉજાસથી ભરાઈ જાય તે એંગલમાં અરીસા ગોઠવાયા છે. રાજાની સવારી નીકળતી હશે તે સોનાની હાથાવાળી બગી અને આ ઉપરાંત નીચે તે જમાનાની રાજવી વૈભવનું પ્રતીક લેખાતી તે પિરોજી અને ગળી જેવા નીલા રંગની ડિઝાઈનવાળી હેન્ડમેઈડ મોઝેક ટાઇલ્સ, અહીં એક આડવાત આ બંને રાજવી રંગ રહ્યા છે , ખાસ કરીને પશ્ચિમ વિશ્વમાં , એમની બનાવવાની કિંમત અતિશય ઊંચી હોવાથી શબ્દ આવ્યો રોયલ ફેમિલી માટે શબ્દ વપરાતો બ્લુ બ્લડ .
કલાપ્રેમી વાતાવરણમાં રંગીની ભરવા બેહદ સુંદર પેઈન્ટિંગ્સ અને ફોટોગ્રાફ્સ છે દેશી વિદેશી રમણીઓના . અમારું ધ્યાન ખેંચાયું બાજીરાવની મસ્તાનીના ચિત્રથી . એટલે મસ્તાની રાજવીની મહેમાન હશે કે ત્યાં પરફોર્મ કરવા આવી હશે તેવી સ્પષ્ટતા નીચે લખાયેલી માહિતીએ કરવાને બદલે અમને વધુ ગૂંચવી દીધા . કોઈક રમણીઓના નામ સાથે nymph શબ્દ ઉલ્લેખાયો છે. આ તો થયું એક માત્ર નિરીક્ષણ , તારતમ્ય દરેકનું અલગ હોય શકે.
જૂના વાદ્ય અને નાની નાની વિગતો પણ રસ ધરાવનાર માટે ખરેખર જલસાઘર છે આ આઈનામહેલ .

Advertisements

2 thoughts on “જલસાઘર છે આ આઈનામહેલ

  1. આપે નાનકડી પોસ્ટમાં ઘણું બધું કહેવા સફળ પ્રયત્ન કર્યો, પિંકી બહેન. વિજયવિલાસ પેલેસ/ આઇના પેલેસ વિષે આ પૂર્વે જાણેલું, પણ આવાં સુંદર ચિત્રો સાથે આવી વિગતો જાણી ન હતી.

    Wonderful images. Interesting description. આવાં સુંદર ચિત્રો આપે ક્યાંથી મેળવ્યાં? આપ પાસે હજી વિગતો હોય તો એક મોટો લેખ લખી શકો. …
    અભિનંદન. .

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s